Mijn eerste reactie is dan altijd iets in de trant van: wat bedoel je? Mijn functioneringsgesprek met de algemeen directeur staat jaarlijks gepland in juni. Maar het blijft bij dat ene gesprek.
Nee dat bedoel ik niet, zei mijn collega. Ik vraag wanneer je de gesprekken met het team hebt gepland. Ik heb toen geantwoord dat ik die gesprekken niet gepland heb, en dat ook niet van plan was te doen. Ik vervolgde met de vraag of zij behoefte had aan een functioneringsgesprek? Toen zij instemmend knikte, zei ik dat zij elke dag welkom was.

Het blijft toch een eigenaardig fenomeen, het functioneringsgesprek. De praktijk leert dat de directeur meestal de gesprekken plant. Heel vaak levert de leidinggevende ook de agenda aan, de leerkracht mag er dan nog een paar puntjes aan toevoegen. Het geheel biedt dan voldoende gespreksstof voor een onderhoud dat ongeveer een uur duurt. De werknemer staat meestal (?) stijf van de zenuwen en luistert naar wat de leidinggevende te zeggen heeft. Nergens mag het gesprek een beoordelend karakter hebben. Dat betekent vaak dat er krampachtig om de hete brij gedanst wordt. Aan het eind worden er formeel een paar afspraakjes schriftelijk vastgelegd. Een paar goed bedoelde voornemens, waarvan het maar de vraag is of die ooit worden uitgevoerd.
Als het aan mij ligt wordt het roer radicaal omgegooid. Je mag van een leerkracht een professionele instelling verwachten. Als zij behoefte hebben aan een gesprek dan melden zij zich bij mij. Ik zet een pot koffie, we leggen de benen op tafel en praten een uurtje over het onderwijs op onze school, de rol die we daarin spelen, vooral kijkend naar de toekomst, de visie afstemmend. Alleen als het echt nodig is leggen we wat afspraken vast. Lekker informeel.
Als leidinggevende dien je daarbij open houding te hebben, een luisterend oor is erg belangrijk. Essentieel is dat je dagelijks gezamenlijk werkt aan de schoolvisie, opbrengsten en knelpunten van het onderwijs samen deelt. Ik vind het belangrijk dat iedereen weet wat er van hem/haar verwacht wordt. Daarover met elkaar in gesprek komen op een informele wijze levert m.i. veel meer rendement op dan al die geformaliseerde gesprekken, inclusief de POP en de PAP.

Ik las laatst een aardige spreuk en daarin zit voor mij de essentie: Als je mensen wilt leren zeilen, moet je ze eerst leren om van het water te houden! Voor het zeilen zet je een instructeur in, voor het tweede voel ik me persoonlijk verantwoordelijk.

Sebastiaan

Sebastiaan schrijft iedere week een blog voor Linca - verder met leiderschap in het onderwijs