- ‘Aan deze klas valt geen eer te behalen. Vroeger zouden een aantal leerlingen zeker naar het speciaal onderwijs zijn gegaan. Ik heb 26 leerlingen in mijn groep en ik ben iedere dag druk bezig met het ontwikkelen van digitaal lesmateriaal voor de keuzewerktijd. Als de schoolleiding het aannamebeleid niet aanpast dan kan ik toch nooit tot resultaten komen?! Mij is door de schoolleiding gevraagd om onderwijskundig sterke content te leveren voor de digitale leeromgeving. Tegelijkertijd met het lesgeven aan die lastige klas kost me dat veel te veel energie. Dan kan ik toch al die moeilijke leerlingen er niet bij hebben! Ik stel voor om ruim tijd te geven in mijn takenplaatje. Ik ben nu tenslotte onderwijsarchitect en dat vraagt nogal wat.’
-‘Maar Joop, jij zit nu toch in de onderwijsbouwclub waar jullie werken aan onderwijsontwikkelingen? Dat is toch die club die met de invoering van de functiemix is ontstaan?’
-‘ Dat klopt, maar dat doen we op de donderdagmiddag, dan werken we eerst nog aan een goede vragenlijst voor de ouderconsultatie. Dat is niet echt mijn ding. Ik ben dan zelf vooral bezig met de inrichting van de elektronische leeromgeving. En dat moet ik dan weer op papier zetten voor de collega’s. Wat een tijd dat wel niet extra kost’.
- ‘Waarom vraag je geen hulp aan Cees? Hij werkt al jaren met een digitaal leerlingenplatform voor scheikunde. De leerlingen zijn er reuze enthousiast over en de sectie haalt al drie jaar op rij betere examenresultaten. Hij kan je vast enorm helpen. Al mocht hij niet meedoen aan jullie bouwclub. Hij geeft immers pas twee jaar les in de bovenbouw’.
-‘Ik wil best eens met hem praten, maar dan moet ik toch echt een klas minder lesgeven. Waar haal ik anders alle tijd vandaan? Ik zal eerst eens in overleg gaan met de schoolleiding!’
Bovenstaande gesprek is illustratief voor het werken met de verschillende functies in de school. Uiteindelijk hebben we maar één doel in de school en dat is ons onderwijs zo in te richten dat leerlingen tot optimaal leerresultaat komen.
De functiemix lijkt teveel een eendimensionale oplossing voor het aantrekkelijker maken van het lerarenberoep. Door groepen docenten verschillende functies te geven en daarmee te komen tot een diversiteit in de beloning, lijkt aan ambities van docenten tegemoet te worden gekomen. De ambitie van de school moet echter gericht zijn op een optimale organisatie van het innovatief vermogen van de leerkrachten. Niet een excellente docent maar een excellente school moet het streven zijn. De schoolorganisatie moet daarom het innoverend karakter vergroten. Met het oog op het leren van de leerling door het leren van de docent. De leraar van vandaag moet uitgedaagd worden en bereid zijn uit de eigen comfortzone te komen.
Zulke docenten zijn er genoeg, maar lopen tegen verschillende problemen aan in de schoolorganisatie. Docenten die het leren van de leerling aantrekkelijker maken en de resultaten verbeteren maar die het niet lukt om andere collega’s te bereiken.
Nog steeds gaat het om de discussie tussen ‘oud – en nieuw leren’, maar nu verpakt in andere formuleringen. Als het niet werkt, stoppen we met de vernieuwing, verandering of innovatie. Maar juist dat hebben we altijd al gedaan. Weer terug naar wat we al deden.
Hoe kunnen we idealisten in het onderwijs in beweging houden? Hoe kunnen we de professionele docenten hun eigen ideale onderwijs laten ontwikkelen?
Ik geloof niet in een geïnstitutionaliseerde functiemix. Waarom hadden we dat eigenlijk niet allang bedacht? Ik geloof in de ambitieuze school, die de passie van de docent ondersteunt door ruimte geven voor innovatie. Het organiseren van docententeams die samen onderwijs vorm geven. De georganiseerde tijd die hen wordt gegund is goud waard en kan niet op tegen een concurrerende schaal in het docententeam.
Henk Westerveld
Dit e-mailadres is beschermd tegen spambots. U heeft Javascript nodig om het te kunnen zien.
